Τα πλεονεκτήματα της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας

by Katerina
in νέα // άρθρα
Hits: 1821

Η καθηγήτρια Οικονομίας του Εκπαιδευτικού Ομίλου Πράξη & Πρόοδος, Ντισπυράκη Πελαγία, παραθέτει ένα κείμενο για την αξία της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας.

 

Η αναγκαιότητα των ομάδων εμφανίστηκε από τότε που οι άνθρωποι αναγκάστηκαν να σχηματίσουν  ομάδες για να πετύχουν στόχους που δεν μπορούσαν να πετύχουν ως άτομα μεμονωμένα.

Στην σύγχρονη παιδαγωγική θεωρία και πράξη ,η δημιουργία ομάδων και η συνεργασία μεταξύ των μαθητών θεωρείται ένας αναγκαίος και αποτελεσματικός τρόπος για την ανάπτυξη και καλλιέργεια επικοινωνιακών δεξιοτήτων, ικανοτήτων αναζήτησης ,ανταλλαγής απόψεων και ιδεών.

Σε αντίθεση με το παραδοσιακό-δασκαλοκεντρικό σχολείο που δίνει μεγάλη βαρύτητα στη σχέση εκπαιδευτικού – μαθητή και αποθαρρύνει την συνεργασία και την ανάπτυξη του ομαδικού πνεύματος μεταξύ των μαθητών , η ομαδοσυνεργατική διδασκαλία είναι μια εναλλακτική μορφή διδασκαλίας που προάγει την διαδικασία της ομαδικής μάθησης όπου λαμβάνουν χώρα σημαντικές μαθησιακές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των μαθητών.

Η τάξη ως ομάδα οργανώνεται συνήθως σε υποομάδες 4-6 ατόμων και με την καθοδήγηση των εκπαιδευτικών τους ,διερευνά, αναπτύσσει και ολοκληρώνει σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα το θέμα που η ίδια έχει επιλέξει.

Τα πλεονεκτήματα της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας μπορεί να κατηγοριοποιηθούν σε γνωστικά ,συναισθηματικά και κοινωνικά.

Γνωστικά δημιουργεί ένα πιο άνετο και φιλικό περιβάλλον μάθησης. Οι μαθητές εμπλέκονται περισσότερο ενεργά στην διδασκαλίας μάθησης, επινοούν ποικίλες στρατηγικές για την αντιμετώπιση ενός ζητήματος και τους κινητοποιεί για αλληλομόρφωση καθώς υπάρχει ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ τους.

Ταυτόχρονα καλλιεργούνται η κριτική σκέψη , ο αναστοχασμός και εκπαιδεύει τα παιδιά να υποστηρίζουν τις απόψεις τους με σαφήνεια και επιχειρήματα με αποτέλεσμα να αναδεικνύονται πολλές <κρυμμένες> δυνατότητες των μαθητών. Προωθεί την ανακαλυπτική βιωματική και διερευνητική μάθηση και μειώνονται τα επίπεδα σχολικού άγχους και του φόβου της αποτυχίας.

Συναισθηματικά βοηθάει στην δημιουργία σχέσεων φιλίας και αμοιβαίας εμπιστοσύνης .

Σχέσεων δυναμικών, συνεργατικών αλλά και ανταγωνιστικών όπως συμβαίνει λ.χ. στην εκτέλεση ενός ομαδικού σχεδίου εργασίας (project) ή σ’ έναν αγώνα επιχειρηματολογίας (debate).

Τα μέλη αναγνωρίζονται μεταξύ τους, αλληλοϋποστηρίζονται και δημιουργείται μια θετική ανατροφοδότηση. Ταυτόχρονα ενισχύονται, η αυτοέκφραση, αυτονομία και η αυτοεκτίμηση.

Κοινωνικά ενισχύει την αποδοχή και την ανεκτικότητα της διαφορετικότητας καθώς πολλές ομάδες πιθανόν να απαρτίζονται από άτομα διαφορετικών εθνοτήτων, πολιτισμών, θρησκειών και δυνατοτήτων. Έτσι προωθούνται οι διαπροσωπικές σχέσεις μεταξύ των μελών και διευκολύνεται η κοινωνική ένταξη ατόμων διαφορετικής προέλευσης και διαφορετικών δυνατοτήτων ώστε να αμβλύνονται οι απορριπτικές στάσεις και πρακτικές.

Συμβάλλει στην κοινωνικοποίηση του μαθητή και ιδιαιτέρως των ατόμων που για διάφορους λόγους διστάζουν να εκτεθούν.

Ενισχύεται η υπευθυνότητα, η συνέπεια στις υποχρεώσεις της ομάδας και η ανάπτυξη ενεργών και υπεύθυνων πολιτών σε συνθήκες δημοκρατίας και συλλογικής λήψης αποφάσεων. Οι μαθητές αποκτούν θάρρος για την έκφραση της γνώμη τους, εσωτερική πειθαρχία και αυτοκυριαρχία.

Ταυτόχρονα διευκολύνεται το έργο του εκπαιδευτικού μέσα στην τάξη παραχωρώντας την διοίκηση της τάξης στους μαθητές. Οι εξουσίες και οι αρμοδιότητες του εκπαιδευτικού μεταφέρονται τώρα στις ομάδες των μαθητών που αναλαμβάνουν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα συνεργατικά. Ο δάσκαλος παύει να είναι πλέον η αυθεντία και ο ρόλος του γίνεται διαμεσολαβητικός, συντονιστικός, υποστηρικτικός. Επιπλέον, ενισχύεται και η συνεργασία μεταξύ των δασκάλων, η οποία μπορεί να φθάσει μέχρι και τη συνεργατική/ομαδική διδασκαλία .

Όπως λοιπόν προκύπτει από τα παραπάνω η διδασκαλία σε ομάδες παρουσιάζει μια σειρά από πλεονεκτήματα που παρά τις δυσκολίες εφαρμογής της, την καθιστά περισσότερο αποτελεσματική από την ατομική-μετωπική διδασκαλία.

Όπως διακηρύσσει και η UNESCO, “Learning together, learning to live together”.


Επιμέλεια Ανάρτησης:

Πελαγία Ντισπυράκη